Diễn đàn Giáo dục Hội nghị Bàn tròn Phật giáo Nam Hải 2026: Dấu ấn Phật giáo Việt Nam trong bồi đắp văn hóa, đạo đức và tình hữu nghị Việt – Lào

Vientiane (Lào) – Sáng ngày 29/10/2026, trong khuôn khổ ngày làm việc thứ hai của Hội nghị Bàn tròn Phật giáo Nam Hải lần thứ XI (năm 2026) tại thủ đô Viêng Chăn, Diễn đàn chuyên đề Giáo dục Phật giáo đã chính thức khai mạc trọng thể. Sự kiện quy tụ đông đảo các bậc giáo phẩm, học giả, chuyên gia giáo dục và các nhà nghiên cứu Phật học quốc tế đến từ gần 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.  

Đoàn đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam tham dự diễn đàn do Thượng tọa Tiến sĩ Thích Đức Thiện – Đại biểu Quốc hội khóa XV nước CHXHCN Việt Nam; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN; Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Điện Biên; Phó Chủ tịch Hội Phật giáo châu Á vì Hòa bình (ABCP) – làm Trưởng đoàn.  

Thành viên phái đoàn gồm có:  

Thượng tọa Thích Minh Quang – Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Chánh Văn phòng Trung ương GHPGVN, Trưởng ban Điều phối Hợp tác Phật giáo Việt Nam tại Lào, Trụ trì chùa Phật Tích Viêng Chăn.  

Thượng tọa Thích Minh Nguyệt – Phó Trưởng Ban Điều phối Phật giáo Việt Nam tại Lào, Đồng Trụ trì chùa Phật Tích Viêng Chăn.  

Thượng tọa Thích Tâm Định – Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương GHPGVN, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thanh Hóa.  

Thượng tọa Tiến sĩ Thích Giác Hiệp – Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương GHPGVN, Phó Trưởng Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN.  

Thượng tọa Tiến sĩ Thích Giải Hiền – Phó Trưởng Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN, Phó Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thanh Hóa.  

Đại đức Thích Pháp Hiếu – Ủy viên Ban Phật giáo Quốc tế Trung ương GHPGVN, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào.  

Góc nhìn đa phương của các học giả và lãnh đạo Phật giáo quốc tế

Diễn đàn Giáo dục năm nay diễn ra trong không khí học thuật sâu sắc với sự đóng góp trí tuệ từ nhiều đại biểu, học giả và lãnh đạo Phật giáo uy tín trên thế giới. Đại diện nước chủ nhà Lào có Trưởng lão Sayadej Vongsopha và lãnh đạo Bộ Giáo dục – Thể thao Lào Bounthavy Phonethasine cùng đoàn chuyên gia nghiên cứu tôn giáo Trung Quốc gồm Giáo sư Ngụy Đức Đông, Giáo sư Lưu Thành Hữu, Giáo sư Trương Văn Lương và Giáo sư Hoàng Hạ Niên. Diễn đàn còn có sự tham luận của các học giả quốc tế tên tuổi như GS. Georgios T. Halkias, TS. Christina Partsalaki, TS. Catherine Hardie cùng chư vị tôn đức đại diện các nền Phật giáo khu vực: Hòa thượng Kirinde Assaji (Sri Lanka), Đại đức Jayaseno (Indonesia), TS. Dhamma Jyoti (Ấn Độ), Trưởng lão Sobhana (Nepal), Thầy Truyền Nguyện (Malaysia), TS. Woraphat Phucharoen (Đại học Phật giáo Thế giới – Thái Lan), Phó Hiệu trưởng Phrathep Vajarasarabundit (Thái Lan) và Thầy Viên Triệt (Hàn Quốc).  

Trong các bài tham luận, các đại biểu quốc tế tập trung luận giải về việc hiện đại hóa chương trình đào tạo Phật học trong kỷ nguyên số, đổi mới phương pháp hoằng pháp cho giới trẻ và ứng dụng triết lý nhân quả, duyên sinh để giải quyết các khủng hoảng tâm lý, đạo đức của xã hội hiện đại. Các học giả nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một mạng lưới giáo dục Phật giáo liên kết khu vực, thúc đẩy trao đổi tăng sinh, công nhận học thuật tương đương và biên soạn các tài liệu giảng dạy song ngữ nhằm đào tạo thế hệ Tăng tài trẻ mang tầm nhìn hội nhập toàn cầu.  

Dấu ấn tham luận thực tiễn về giáo dục văn hóa và đạo đức truyền thống

Hòa cùng dòng chảy học thuật quốc tế, tiếng nói và kinh nghiệm thực tiễn từ phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tạo nên sự quan tâm và đánh giá cao của toàn thể hội nghị qua bài tham luận quan trọng với chủ đề: “Giáo dục truyền thống văn hóa, đạo đức đối với cộng đồng Phật tử Việt Nam tại Lào” do Thượng tọa Thích Minh Quang trực tiếp đệ trình và trình bày trước diễn đàn.  

Trong bài phát biểu, Thượng tọa Thích Minh Quang nhấn mạnh rằng dân tộc Việt Nam từ ngàn đời nay luôn trân trọng những giá trị đạo đức nền tảng như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng hiếu thảo và sự thủy chung nhân ái. Đối với cộng đồng người Việt sinh sống, học tập và làm việc tại nước bạn Lào, việc giáo dục đạo đức và truyền thống văn hóa không chỉ đơn thuần là gìn giữ tiếng Việt, phong tục tập quán cha ông, mà còn là trách nhiệm trao truyền ngọn đuốc Chánh pháp cho thế hệ trẻ. Thượng tọa nêu rõ: việc gìn giữ bản sắc dân tộc Việt Nam và tôn trọng sâu sắc luật pháp, văn hóa, phong tục của nhân dân Lào là hai nhiệm vụ bổ trợ hài hòa, giúp thế hệ con em kiều bào vừa hiểu cội nguồn vừa hòa nhập tích cực vào đời sống xã hội nước sở tại.  

Đồng thời, chia sẻ sâu sắc về công tác hoằng pháp và đào tạo thế hệ kế thừa, Thượng tọa Thích Minh Nguyệt khẳng định việc duy trì thường xuyên các lớp học tiếng Việt, các khóa tu học hè, giáo dục kỹ năng sống và các ngày lễ văn hóa tâm linh dân tộc như Tết cổ truyền, Đại lễ Vu Lan báo hiếu tại nhà chùa là phương thức thiết thực nhất để nuôi dưỡng tâm hiếu hạnh, nhân cách sống có trách nhiệm và định hướng lối sống lành mạnh cho thanh thiếu niên Phật tử xa quê hương. Chư tôn đức đã đưa ra nhiều giải pháp và kiến nghị giàu tính chiến lược: từ việc biên soạn tài liệu giáo dục Phật pháp song ngữ Việt – Lào, tăng cường phối hợp giữa nhà chùa, gia đình và các hội đoàn, đến việc ứng dụng công nghệ thông tin lành mạnh trong giới trẻ và đẩy mạnh các hoạt động từ thiện nhân đạo phục vụ cộng đồng sở tại.  

Ngôi chùa Việt trên đất Lào: Điểm tựa tâm linh và nhịp cầu hữu nghị keo sơn

Bài phát biểu của chư Tôn đức lãnh đạo Phật giáo Việt Nam tại Lào cũng đã giới thiệu khái quát quá trình hình thành, phát triển và những đóng góp to lớn của các ngôi chùa Việt tiêu biểu nơi đất bạn, điển hình là chùa Phật Tích và chùa Bàng Long tại thủ đô Viêng Chăn.  

Khởi đi từ những thập niên đầu thế kỷ 20, các ngôi chùa Việt đã được các thế hệ chư Tôn đức tiền bối cùng cộng đồng bà con kiều bào dày công tạo dựng, vượt qua nhiều thăng trầm lịch sử để trở thành mái nhà chung thiêng liêng. Đặc biệt, từ khi Trung ương GHPGVN phối hợp chặt chẽ với Liên minh Phật giáo Trung ương Lào thành lập Ban Điều phối Hợp tác Phật giáo Việt Nam tại Lào, các tự viện Việt Nam đã được trùng tu trang nghiêm, từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất và phát triển toàn diện các mặt Phật sự.  

Không chỉ là chốn lễ bái, tụng kinh của Phật tử, các tự viện Việt Nam trên đất nước Triệu Voi đã thực sự trở thành không gian văn hóa cội nguồn gìn giữ hồn thiêng dân tộc, nơi bảo tồn tiếng mẹ đẻ và kết nối tình nghĩa đồng bào. Đáng trân quý hơn, trong suốt quá trình phát triển, các ngôi chùa Việt luôn hòa nhập sâu sắc cùng nhịp thở đời sống của nhân dân Lào, đồng hành cùng các hoạt động Phật giáo Nam truyền bản địa, tích cực ủng hộ các phong trào an sinh xã hội, cứu trợ bão lũ và thiện nguyện nhân đạo tại địa phương. Lối sống mẫu mực, từ bi và tinh thần "sống tốt đời, đẹp đạo" của Tăng Ni, Phật tử Việt Nam đã trở thành nhịp cầu kết nối tâm linh tự nhiên, bền chặt nhất, góp phần không ngừng vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị truyền thống vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước, Phật giáo và nhân dân hai nước Việt – Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Thích Pháp Hiếu