Trong dòng chảy văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc, Tết cổ truyền không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là dịp hội tụ những giá trị tinh thần bền vững. Giữa nhiều phong tục truyền thống vẫn được gìn giữ đến hôm nay, tục dựng cây nêu mang ý nghĩa đặc biệt – như một dấu hiệu thiêng liêng báo xuân về, đồng thời thể hiện khát vọng bình an, hạnh phúc của con người.
Tại nhiều ngôi chùa Việt, cây nêu không chỉ là biểu tượng văn hóa dân gian mà còn được đặt trong không gian tâm linh Phật giáo, trở thành nghi lễ cầu an đầu năm. Sự hiện diện của cây nêu nơi cửa thiền thể hiện sự giao thoa hài hòa giữa truyền thống dân tộc và tinh thần đạo Phật, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa cộng đồng.
Tại xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long, chư Tăng và Phật tử chùa Linh Phước đã trang nghiêm tổ chức lễ Thượng tiêu trong không khí thành kính. Cây tre già, cao và thẳng được lựa chọn làm cây nêu – biểu trưng cho sự bền bỉ, ngay chính và tinh thần vươn lên của con người trước thềm năm mới.
Trước khi dựng nêu, nghi lễ cầu nguyện được cử hành theo nghi thức Phật giáo. Trong tiếng kinh trầm hùng vang lên giữa không gian thanh tịnh, đại chúng đồng tâm hướng nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân an cư lạc nghiệp. Nghi lễ không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn thể hiện truyền thống đoàn kết, gắn bó cộng đồng – khi mỗi người cùng gửi gắm ước vọng về một năm mới tốt đẹp hơn.
Khi cây nêu được dựng lên giữa sân chùa, sắc đỏ của dải vải điều nổi bật giữa nền trời xuân, tạo nên điểm nhấn vừa trang nghiêm, vừa ấm áp. Hình ảnh ấy không chỉ đánh dấu sự hoàn tất của một nghi thức cổ truyền, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của di sản văn hóa dân tộc trong đời sống hiện đại.
Việc duy trì tục dựng cây nêu trong không gian chùa cho thấy ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng. Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng, những nghi lễ như vậy góp phần củng cố nền tảng tinh thần, nuôi dưỡng niềm tin, hướng con người đến các giá trị chân – thiện – mỹ.
Giữa nhịp sống đổi thay, cây nêu vẫn vươn cao mỗi độ xuân về – như lời nhắc nhớ về cội nguồn, về tinh thần hướng thiện và khát vọng an hòa của dân tộc Việt Nam.
Công Minh



