Tịnh xá Linh Sơn tọa lạc trên đỉnh một ngọn đồi gần bên đèo Rù Rì, thuộc địa phận thôn Lương Hòa, xã Vĩnh Lương (cũ), phường Bắc Nha Trang.
Thuở sơ khai, Tịnh xá Linh Sơn chỉ là một am cốc đơn sơ do Sư Thích Giác Lượng tạo dựng giữa rừng cây đá núi rậm rạp để tịnh tu vào những năm đầu thập niên 1970 của thế kỷ trước. Đến năm 1973, sau khi Đức Thầy Thích Giác An - đệ tử Tổ sư Minh Đăng Quang, khai sáng Tổ đình Nam Trung của Giáo đoàn III hệ phái Khất Sĩ, trong đó có Tịnh xá Ngọc Tòng - viên tịch (vào ngày 16 tháng 7 sau ngày Tự Tứ mùa Vu lan Tân Hợi 1971) thì Sư Giác Lượng với đương vị Trị Sự Trưởng đã về “mái cốc am thiền” an trú suốt 3 tháng, sống đời viễn ly thanh tịnh để hoàn thành tập tài liệu “Lưu Kỷ” mang giá trị lịch sử thiêng liêng. Lưu Kỷ là tập sách được biên soạn, ghi lại toàn bộ những sự kiện, hình ảnh, cảm xúc và chứng tích liên quan đến sự viên tịch của cố Trưởng lão Giác An vốn là bổn sư truyền giới của Sư Giác Lượng.
Vào thời điểm nhập tịnh viết kỷ yếu, trên ngọn đồi quạnh hiu vắng vẻ này đã hiển hiện Quan Âm Phật Đài do Sư Giác Lượng kiến tạo vào năm 1972, cùng lúc thành lập Nghĩa trang Phật giáo, xây dựng nhà và cầu qua Nghĩa trang, nên được Sư gọi tên là “Địa linh Lưu Kỷ”. Dần dà, trải qua nhiều năm tháng, “Đỉnh đồi Lưu Kỷ” đã được trùng tu tôn tạo, phát triển thành Tịnh xá Linh Sơn với nhiều công trình xây dựng mang đậm hình sắc thiền môn và mỹ thuật Phât giáo cho đến ngày hôm nay. Ngoài tôn tượng Quán Thế Âm bồ tát cao 7 thước có từ năm Mậu Tý 2008 (do Tăng Ni, Phật tử Giáo đoàn III và Tịnh xá Ngọc Tòng xây dựng), khi băng lên dốc qua con đường đổ bê-tông chúng ta còn được chiêm bái, thưởng lãm các công trình khác đã hoàn thiện như: cổng chào cao rộng, tôn tượng Phật nhập Niết-bàn, ngôi Chánh điện, vườn Lâm-tỳ-ni, tôn tượng nhị vị Bồ tát Phổ Hiền và Văn Thù, tôn tượng đức Phật Di Lặc, thiền thất, nhà trù và bộ tượng đức Phật Thích Ca cùng các vị Thánh đệ tử đi trì bình khất thực thật ấn tượng, tất cả các công trình tiểu cảnh hài hòa với cảnh sắc thiên nhiên cây xanh đá núi, bướm lượn chim kêu…cùng hướng đến một ngày mai thiết lập và hoàn thành một Thiền viện mang phương danh Giác An không chỉ theo di nguyện của vị khai sơn lập tự, mà còn là tâm nguyện của toàn thể tu sĩ Giáo đoàn III hệ phái Khất Sĩ, cùng đông đảo Phật tử xa gần.
Đặc biệt nhất là ngôi Bảo Tháp phụng thờ xá lợi, linh cốt và bảo tượng của vị khai sơn Tịnh xá Linh Sơn: đức Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Lượng. Ngôi bảo tháp này do hiếu đồ tứ chúng đồng phụng lập vào năm 2023. Trên các trụ cột của ngôi bảo tháp, chúng ta có thể đọc được những câu đối xưng tán công hạnh của vị khai sơn được chạm khắc nổi, cũng như sẽ ngâm nga được mấy vần thơ do Hòa thượng Giác Lượng sáng tác.
Như câu đối:
“GIÁC hành bát chánh nuôi công đức
LƯỢNG độ quần sanh kiến phẩm tòa”
Hay bài thơ của Tuệ Đàm Tử:
“Thơ Đạo lồng vào khung Tổ Quốc
TUỆ khai bút pháp hiển Nhà Nam
ĐÀM liên hoa hiện thơm nòi giống
TỬ viết nên trang sử Việt hùng.”
Hòa thượng Giác Lượng thế danh là Đinh Ngọc Thanh, bút hiệu Tuệ Đàm Tử, sinh ngày 11 tháng 10 năm Ất Hợi (1935) tại làng Bằng Châu, xã Đập Đá, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Năm 1961 Ngài xuất gia tu học tại Tịnh xá Ngọc Tòng (xã Vĩnh Lương, Tp. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), cầu Đức thầy Giác An làm Bổn Sư. Năm 1962, Ngài được Đức thầy Giác An chứng minh truyền giới Sa-di trong lễ Tự tứ Tăng Vu lan tại Tịnh xá Ngọc Cát (thị xã Châu Thành, Tp. Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) và ban pháp danh Giác Lượng. Năm 1966, trong lễ Tự tứ Vu lan tại Tịnh xá Ngọc Phúc (Tp. Pleiku, tỉnh Gia Lai), Ngài được thọ Cụ tục giới.
Trong suốt 20 năm (1961-1981) tu học tại quê nhà và 40 năm hành đạo tại Hoa Kỳ (1981-2020), Ngài đã dấn thân hoằng dương Giáo pháp, kiến lập Đạo tràng, tổ chức ủy lạo, sáng tác thi ca, góp phần rất lớn cho sự phát triển Phật giáo Việt Nam tại Mỹ quốc.
Hòa thượng đã gánh vác nhiều trọng trách như:
- Trị sự Trưởng kiêm Trưởng ban Hoằng pháp Giáo Đoàn III Khất Sĩ
- Phó Tổng thư ký Giáo hội Tăng già Khất Sĩ Việt Nam.
- Khai sơn thành lập Tịnh xá Linh Sơn và Quan Âm Phật Đài vào năm 1972 trên núi thuộc địa phận thôn Lương Hòa, xã Vĩnh Lương, Tp. Nha Trang.
- Viện chủ khai sơn Tổ đình Giác An
- Sáng lập Tịnh xá Pháp Duyên tại tiểu bang California, Hoa Kỳ.
- Trưởng Giáo đoàn du Tăng Giáo hội Phật giáo Tăng già Khất Sĩ thế giới
- Viện trưởng Viện Hành Đạo- Giáo hội Phật giáo Tăng già Khất Sĩ thế giới
- Đệ nhị Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Tăng già Khất Sĩ thế giới
Thuận thế vô thường, Hòa thượng viên tịch vào lúc 3 giờ ngày 30/11/2020 giờ California, Mỹ quốc tương ứng lúc 12h30 ngày 17/10/ năm Canh Tý (giờ Việt Nam). Trụ thế 86 năm. Hạ lạp 54 năm.
Đường đi đến Tịnh xá Linh Sơn: từ phương Nam chạy theo Quốc Lộ I ra hướng Bắc, qua khỏi cầu Rù Rì một đoạn là đến cổng chào của Trường Trung cấp Phật học Khánh Hòa nằm phía tay phải, nhìn qua bên kia lộ phía trái là đường vào Kim Sơn ni tự. Băng qua đó, chạy theo con đường sát bên hông chùa Kim Sơn, ngang thấy sân vườn chơi của Lớp Học Tình Thương và Phòng khám chữa bệnh Đông y do nhà chùa sáng lập. Đi một đoạn nữa, chúng ta đi qua cổng chào "Nghĩa trang Phật giáo" rộng lớn. Từ nghĩa trang im lìm vắng vẻ này, nếu chạy xe tiếp theo con đường đổ bê-tông sẽ lên đến triền núi dốc thoai thoải, rồi sẽ thấy cổng chào cuả "Tịnh Xá Linh Sơn" hiện ra trước mắt nghinh tiếp khách thập phương.
(Ghi chép từ tư liệu do TX. Ngọc Tòng cung cấp)



