Hội thảo quốc tế “Pāli là cổ ngữ Ấn Độ”: Khẳng định vai trò học thuật và sức lan tỏa văn hóa của Pāli

PSO - Lúc 9 giờ 00, ngày 28/01/2026, tại Trường Đại học Swami Vivekanand Subharti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ, Hội thảo quốc tế với chủ đề “Pāli as the Classical Language of India” chính thức khai mạc, thu hút sự quan tâm của giới học giả, tăng sĩ và các nhà nghiên cứu Phật học đến từ nhiều quốc gia.

Tham dự phiên khai mạc có lãnh đạo cấp cao của Trường Đại học Swami Vivekanand Subharti, gồm TS. Shalya Raj, CEO của nhà trường và TS. Stuti Narain Tacker, Hiệu trưởng, cùng chư tôn đức Phật giáo quốc tế. Phía Việt Nam có Hòa thượng Thích Tâm Trí và Thượng tọa Thích Nhật Từ, Phó Viện trưởng Thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam, tham dự.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Stuti Narain Tacker, Hiệu trưởng Trường Đại học Swami Vivekanand Subharti, nhấn mạnh sự ủng hộ nhất quán của Chính phủ Ấn Độ đối với việc phục hồi và phát triển Pāli như một thành tố quan trọng của di sản văn hóa – triết học quốc gia. Theo bà, từ năm 2018, SVSU đã chính thức triển khai các chương trình đào tạo về Pāli và Phật học, góp phần kết nối học thuật Ấn Độ với cộng đồng nghiên cứu quốc tế.

Trong tham luận được chú ý tại hội thảo, Thượng tọa Thích Nhật Từ chia sẻ hành trình của Pāli từ giai đoạn đấu tranh sinh tồn trong thế kỷ XX đến tiến trình phục hưng mạnh mẽ trong hơn ba thập niên qua. Thượng tọa nhận định: “Pāli không chỉ là ngôn ngữ kinh điển của Phật giáo Nguyên thủy, mà còn là một dạng quyền lực mềm của Ấn Độ, tạo ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa, tư tưởng và đời sống tinh thần của nhiều quốc gia châu Á”.

Theo Thượng tọa, việc đầu tư có hệ thống cho Pāli trong giáo dục và học thuật chính là cách để Ấn Độ tái khẳng định vai trò trung tâm của mình trong không gian văn hóa – triết học châu Á.

Trong khuôn khổ hội thảo, Ban Tổ chức đã trao Global Mentor Award (Giải thưởng Nhà giáo Toàn cầu) cho Hòa thượng Thích Tâm Trí và Hòa thượng Ashin Kumara (Myanmar), nhằm ghi nhận những đóng góp bền bỉ của các ngài trong lĩnh vực giáo dục Phật giáo và hoằng truyền Pāli.

Phát biểu khi nhận giải, Hòa thượng Thích Tâm Trí bày tỏ sự trân trọng đối với nỗ lực của các cơ sở giáo dục Ấn Độ trong việc phục hồi Pāli, đồng thời khẳng định giáo dục Phật giáo chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn liền với trách nhiệm văn hóa và lợi ích lâu dài của nhân loại.

Hội thảo diễn ra trong hai ngày 28–29/01/2026, với nhiều tham luận học thuật tập trung làm rõ vai trò của Pāli trong lịch sử, triết học và đời sống đương đại. Trong ngày rưỡi còn lại, hội thảo được chia thành nhiều diễn đàn chuyên đề.

Ngộ Minh Chương