GHPGVN hướng dẫn thực hành phóng sinh đúng Chính pháp trong mùa Vu lan 2026

PSO - Ngày 18/8/2026, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN đã ban hành Công văn số 285/HĐTS-VP1 về việc thực hành phóng sinh đúng Chính pháp, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học trong mùa Vu Lan - Báo hiếu, Rằm tháng Bảy năm Bính Ngọ - 2026.

Công văn được gửi đến Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố; các Ban, Viện Trung ương; các cơ sở tự viện, chư Tôn đức Tăng Ni và Phật tử trong cả nước.

Phóng sinh cần đi cùng từ bi và trí tuệ
Theo công văn, mùa Vu Lan – Báo hiếu, Rằm tháng Bảy là dịp để Tăng Ni, Phật tử và đồng bào hướng về công ơn sinh thành, tưởng nhớ tổ tiên, tri ân các Anh hùng Liệt sĩ, thực hành hiếu hạnh và làm các việc thiện lành.

Trong truyền thống Phật giáo, phóng sinh thể hiện tinh thần từ bi, tôn trọng và bảo hộ sự sống, gắn liền với giới không sát sinh. Tuy nhiên, ý nghĩa chân chính của phóng sinh là cứu giúp những chúng sinh đang gặp nguy hiểm, đứng trước nguy cơ bị sát hại, tạo điều kiện để chúng được tiếp tục sống trong môi trường tự nhiên phù hợp. Việc phóng sinh cần được thực hành bằng tâm từ bi đi đôi với trí tuệ, không chạy theo hình thức, số lượng hay quan niệm cầu xin, giải hạn.

Hội đồng Trị sự cũng lưu ý thực tế tại một số nơi, vào các dịp lễ lớn, đã xuất hiện tình trạng đặt mua trước số lượng lớn chim, cá, rùa và các loài động vật khác để phóng sinh. Điều này có thể vô tình tạo ra nhu cầu thị trường, thúc đẩy việc săn bắt, đánh bắt, vận chuyển, buôn bán và giam giữ động vật; thậm chí có trường hợp động vật sau khi được thả lại tiếp tục bị bắt để bán.

Không đặt mua động vật để phục vụ phóng sinh
Một trong những nội dung đáng chú ý của công văn là đề nghị các cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử không tổ chức đặt hàng, thu gom hoặc đặt mua trước với số lượng lớn động vật để làm vật phóng sinh, đặc biệt trong các dịp lễ, Rằm, mùng Một và mùa Vu Lan – Báo hiếu.

Giáo hội nhấn mạnh không để nhu cầu làm việc thiện của người Phật tử trở thành nguyên nhân làm phát sinh hoặc gia tăng hoạt động săn bắt, đánh bắt, nhốt giữ và buôn bán sinh vật để cung cấp cho hoạt động phóng sinh.

Công văn đồng thời yêu cầu tuyệt đối không sử dụng động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm làm vật phóng sinh; không mua bán, tiếp nhận, vận chuyển hoặc sử dụng các loài thuộc diện được pháp luật bảo vệ để tổ chức phóng sinh. Khi phát hiện động vật hoang dã bị săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển hoặc buôn bán trái pháp luật, cần phối hợp với cơ quan chức năng, kiểm lâm hoặc đơn vị cứu hộ có thẩm quyền để xử lý, cứu hộ và tái thả theo đúng quy định.

Bảo vệ hệ sinh thái, không phóng sinh tùy tiện
Đối với các loài thủy sinh, Giáo hội lưu ý không mua hoặc thả các loài ngoại lai xâm hại, loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại hoặc những loài có khả năng gây mất cân bằng sinh thái, cạnh tranh hay gây hại cho các loài bản địa.

Đặc biệt, không tùy tiện mua các loại cá, rùa, ốc và sinh vật thủy sinh không xác định rõ loài, nguồn gốc và môi trường sống để thả xuống sông, hồ, ao, đầm. Việc cứu hộ và tái thả động vật thủy sinh cần căn cứ vào đặc tính sinh học, môi trường sống tự nhiên và hướng dẫn chuyên môn khi cần thiết.

Cùng với đó, các hoạt động phóng sinh phải bảo đảm vệ sinh, an toàn và trật tự; không để túi nilon, bao bì, hộp xốp, chai lọ, dây buộc, lồng hoặc các vật dụng chứa động vật trở thành rác thải tại môi trường tự nhiên.

Từ “mua vật phóng sinh” đến bảo hộ sự sống
Một định hướng quan trọng được Hội đồng Trị sự đưa ra là chuyển từ “mua vật phóng sinh” sang thực hành bảo hộ sự sống.

Thay vì dành nguồn lực để đặt mua động vật phóng sinh, Tăng Ni và Phật tử được khuyến khích thực hiện những việc làm thiết thực như cứu hộ động vật bị nạn, hỗ trợ các trung tâm cứu hộ động vật hoang dã, trồng và bảo vệ cây xanh, rừng và nguồn nước, giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường sống của các loài, thực hành ăn chay, hạn chế sát sinh và vận động cộng đồng cùng tôn trọng sự sống.

Theo tinh thần này, hạnh phóng sinh trong đời sống hiện đại không chỉ dừng lại ở việc cứu một sinh mạng tại một thời điểm, mà còn hướng đến việc bảo vệ môi trường sống để muôn loài được an ổn lâu dài.

Đưa thông điệp “Từ bi đi cùng trí tuệ” vào mùa Vu Lan
Công văn đề nghị chư Tôn đức trụ trì, Ban Quản trị các cơ sở tự viện hướng dẫn Phật tử thực hành phóng sinh đúng Chính pháp, không vận động, tổ chức hoặc tiếp tay cho hoạt động mua bán, săn bắt động vật phục vụ phóng sinh.

Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố được đề nghị phổ biến nội dung công văn đến các cơ sở tự viện, Tăng Ni và Phật tử tại địa phương; tăng cường tuyên truyền trong mùa Vu Lan – Báo hiếu năm Bính Ngọ – 2026 và phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong những trường hợp cần thiết. Các Ban, Viện Trung ương cũng được đề nghị đưa nội dung “Phóng sinh đúng Chính pháp – Từ bi đi cùng trí tuệ – Bảo hộ sự sống, bảo vệ môi trường” vào các chương trình thuyết giảng, khóa tu, sinh hoạt đạo tràng và phương tiện truyền thông Phật giáo.

Hội đồng Trị sự GHPGVN kêu gọi Tăng Ni, Phật tử trong cả nước thực hành hạnh từ bi bằng những hành động thiết thực, đúng Chính pháp và phù hợp pháp luật; không vì phóng sinh mà tạo thêm việc bắt giữ, không vì cứu một loài mà làm tổn hại đến những loài khác, không vì hình thức của một nghi lễ mà gây tổn hại đến môi trường sống chung.

Thông điệp được nhấn mạnh là: “Phóng sinh đúng Chính pháp không nằm ở số lượng sinh vật được mua để thả, mà ở việc giảm bớt sát hại, cứu giúp sinh mạng khi có duyên và xây dựng một đời sống biết tôn trọng, gìn giữ sự sống của con người, muôn loài và thiên nhiên.”