Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN toạ đàm khoa học “KIến trúc Phật giáo Việt Nam - thống nhất trong đa dạng”: TÌM TRONG NHỮNG MÁI CHÙA QUÊ….  

Sau khi khảo sát kiến trúc hai ngôi già lam “đất kinh kỳ xưa” là các chùa Trấn Quốc và Quán Sứ vào ngày cuối cùng của chuyến công tác (24/12/2022), đoàn khảo sát kiến trúc các ngôi chùa Bắc bộ đã có mặt tại chùa Yên Phú, xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì, Hà Nội - nơi Ban Văn hoá Trung ương GHPGVN đặt trụ sở làm việc - họp tổng kết, toạ đàm về kiến trúc Phật giáo; Bàn và phân công việc chuẩn bị cho Hội thảo khoa học: “Kiến trúc Phật giáo Vệt Nam - thống nhất trong đa dạng” dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào dịp tháng 4/2023;  Chuẩn bị ra mắt nhân sự Ban Văn hoá Trung ương (BVHTW) GHPGVN nhiệm kỳ IX (2022 - 2027) sắp tới, và các Phật sự khác. Hoà thượng (HT) Thích Thọ Lạc, Trưởng ban VHTW GHPGVN đã có ý kiến đề dẫn cho buổi toạ đàm này vào chiều 24.12.2022 tại chùa Yên Phú. Theo Hòa thượng Trưởng ban VHTW GHPGVN Thích Thọ Lạc: “Toạ đàm tại chùa Yên Phú là kết quả của chuyến khảo sát hơn 40 ngôi chùa tại 10 tỉnh, thành miền Bắc từ ngày 17 đến 24/12/2022 với sự phối hợp của nhiều cơ quan chuyên môn: Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Viện Bảo tồn di tích và Bảo tàng lịch sử Quốc gia, với sự tham gia của chư Tôn đức, các học giả, các nhà nghiên cứu… Hoạt động này nhằm phục vụ cho Hội thảm khoa học “Kiến trúc Phật giáo VN: thống nhất trong đa dạng” và cũng là tiếp tục thực hiện Đề án “Định hướng đặc trưng pháp phục, kiến trúc, ngôn ngữ, di sản văn hoá Phật giáo VIệt Nam (VHPGVN) đã được Hội đồng Trị sự GHPGVN phê duyệt tại Quyết định số 271 QĐ.HĐTS, ngày 14/7/2015.
Hòa thượng Trưởng ban VHTW GHPGVN Thích Thọ Lạc
Nhằm tìm hiểu kiến trúc đặc trưng riêng của từng vùng miền, để Tăng Ni, Phật tử và công chúng hiểu những mô hình kiến trúc chùa tháp truyền thống, hiểu giá trị VHPG góp phần nâng cao nhận thức, ý thức cho Tăng Ni, Phật tử và công chúng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị VHPG VN, kiến trúc Phật giáo…”. Nhìn lại lịch sử, khoảng 2000 năm trước, Phật giáo được du nhập vào Việt Nam, trung tâm Phật giáo ở Luy Lâu - Dâu dần hình thành, có sự kết hợp với tín ngưỡng bản địa, thành hình hệ thống chùa Tứ pháp đặc trưng của PG miền Bắc. Thời Lý - Trần, rất khó hình dung mô hình kiến trúc chùa Phật do những biến thiên lịch sử, nhưng vẫn phần nào hiểu được kiến trúc chùa tháp thời Lý, ví dụ các chùa: Phật Tích (Bắc Ninh), Long Đọi Sơn (Hà Nam), Một Cột (Hà Nội). Thời Trần có hệ thống ở chùa Yên Tử. Kiến trúc PG ở miền Bắc thời Lê Trung Hưng được thể hiện khá rõ với các loại hình kiến trúc chủ yếu là Nội công Ngoại quốc, chữ Công, chữ Tam hay chữ Đinh. Mỗi loại hình đều có sự kế thừa, phát triển trên nền tảng kiến trúc cũ, thấy rõ từ các chùa Bút Tháp (Bắc Ninh), Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), chùa Thầy và chùa Tây Phương (Hà Nội).  Nhiều ngôi chùa có kiến trúc rất đặc biệt như chùa Dâu (Bắc Ninh), chùa Một Cột, chùa Bổ Đà (Bắc Giang). Không ít ngôi chùa được dựng trên non hay sườn núi (Phật Tích, Đọi Sơn, Tây Phương, chùa Hang, Long Hoa…)  tăng thêm sự phong phú, đa dạng và những đặt trưng riêng trong kiến trúc chùa Phật ở vùng đồng bằng Bắc bộ. Trải dài 2000 năm lịch sử, với nhiều biến thiên của vạn vật, sự thăng trầm của nhiều triều đại, Phật giáo Việt Nam không đứng ngoài vòng xoay con tạo đó. Tuy nhiên, Phật giáo Việt Nam đã để lại khối di sản đồ sộ, đặc biệt là các di sản kiến trúc làm cơ sở tu sửa, phục dựng di tích, thừa kế phát triển Văn hóa Phật giáo Việt Nam. Chính vì thế, những ngôi chùa quê miền Bắc bao đời nay luôn là chốn linh thiêng, để người tu hành dẫn dắt chúng sinh trang nghiêm nơi cửa Phật,  là nơi người dân chất phác hiền lương nương tựa và là điểm đến thân thiện của cộng đồng dân cư khắp nơi tìm về vào những dịp lễ hội. Chư Tôn đức của các địa phương, các nhà khoa học, các nhà quản lý và nghiên cứu của các cơ quan nhà nước, một số Sở, Ban, ngành đã trình bày quan điểm về các vấn đề liên quan trong việc triển khai các đề án về ngôn ngữ, pháp phục, và tiếp tới là bảo tồn di sản kiến trúc Phật giáo trên tinh thần “thống nhất trong đa dạng”; trong đó chú ý đến những nét đặc trưng kiến trúc truyền thống, các biểu tượng, trang trí kiến trúc, hệ thống tượng thờ, đồ thờ pháp khí v.v… nhằm định hướng bảo tồn và phát triển. Một số ý kiến chỉ ra những bất cập và không có giá trị truyền thống trong kiến trúc của các ngôi chùa đã khảo sát; những bất cập trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản kiến trúc Phật giáo Việt Nam. Đồng thời, một số ý kiến đề xuất, định hướng thiết kế xây dựng, trùng tu các ngôi chùa cổ, chùa cũ nhằm đảm bảo tính truyền thống và đáp ứng được các công năng sử dụng theo xu thế thời đại;  Cần có định hướng kiến trúc Phật giáo với những ngôi chùa xây dựng mới. Cuộc toà đàm cũng đã bàn luận việc chọn biểu tượng mang tính thống nhất của kiến trúc Phật giáo Việt Nam nhằm giúp mọi người dễ nhận diện những nét chung của các ngôi chùa thuộc GHPGVN. Ban VHTW GHPGVN đã đưa ra hai biểu tượng mang tính gợi mở để rộng đường dư luận và chọn lựa, đó là trụ Kinh chuyển Pháp luân và biểu tượng trung của kiến trúc Phật giáo Việt Nam. Với mong muốn việc xây dựng bộ quy chuẩn về kiến trúc Phật giáo Việt Nam thống nhất trong đa dạng hoàn chỉnh, đệ trình Hội đồng Trị sự GHPGVN phê chuẩn làm cơ sở khoa học  cho việc định hướng, bảo tồn, phát huy giá trị đặc trưng văn hoá Phật giáo Việt Nam, Ban VHTWGHPGVN cùng các cơ quan chức năng đang nỗ lực hoàn thành trong thời gian sớm nhất./.

Ban Văn hóa Trung ương

Download Android Download iOS

Tin cùng chuyên mục

Hải Phòng: Viên mãn Khóa tu an lạc tại chùa Quảng Luận

Hải Phòng: Viên mãn Khóa tu an lạc tại chùa Quảng Luận

PSO - Tiếp nối các hoạt động tu học trong buổi sáng, chiều ngày 18/10/2026 (nhằm ngày 9/9 năm Bính Ngọ), tại chùa Quảng Luận (phường Hưng Đạo, TP. Hải Phòng), hơn 2.500 Phật tử thuộc đạo tràng Pháp Hoa các tỉnh, thành phía Bắc tiếp tục tham dự Khóa tu An lạc; lắng nghe những chia sẻ ý nghĩa, tư tưởng cốt lõi của kinh Pháp Hoa và định hướng hoạt độn

Đạo tràng Pháp Hoa miền Bắc: Giữ vững nề nếp tu trì, cùng nhau tiến tu

Đạo tràng Pháp Hoa miền Bắc: Giữ vững nề nếp tu trì, cùng nhau tiến tu

PSO - Hướng tới kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (7/11/1981 – 7/11/2026) và chào mừng Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X (2026 – 2031), ngày 18/10/2026, Đạo tràng Pháp Hoa khu vực miền Bắc phối hợp với chùa Quảng Luận tổ chức Khóa tu an lạc, với sự tham dự của hơn 2.500 Phật tử đến từ các Đạo tràng Pháp Hoa khắp các

TP. Đồng Nai: Khai giảng Lớp Cao đẳng Phật học liên thông và chuyên khoa niên khóa 2026–2028 tại Tổ đình Long Thiền

TP. Đồng Nai: Khai giảng Lớp Cao đẳng Phật học liên thông và chuyên khoa niên khóa 2026–2028 tại Tổ đình Long Thiền

PSO – Sáng 19/10/2026 (nhằm ngày 10/9 năm Bính Ngọ), tại Cơ sở 1 – Tổ đình Long Thiền, Ban Trị sự GHPGVN TP. Đồng Nai phối hợp Ban Chủ nhiệm Lớp Cao đẳng Phật học tổ chức lễ khai giảng Lớp Cao đẳng Phật học liên thông và Cao đẳng Phật học chuyên khoa niên khóa 2026–2028, với sự tham dự của chư tôn đức Tăng Ni, đại diện Học viện Phật giáo Việt Nam t

An Giang: Chùa Huyền Trang (TP.HCM) khám bệnh, phát thuốc miễn phí và trao 300 phần quà đến người dân khó khăn

An Giang: Chùa Huyền Trang (TP.HCM) khám bệnh, phát thuốc miễn phí và trao 300 phần quà đến người dân khó khăn

PSO – Ngày 18/10/2026, chùa Huyền Trang (xã Nhà Bè, TP.HCM) phối hợp với Đoàn Thầy thuốc Tình nguyện TP.HCM và quý mạnh thường quân tổ chức chương trình khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí và trao tặng 300 phần quà đến các hộ nghèo, hộ cận nghèo và người dân có hoàn cảnh khó khăn tại xã Mỹ Đức, tỉnh An Giang.

Lễ khai mạc Khóa tu học Phật pháp lần thứ 18 tại Hàn Quốc “An Tâm Nơi Đất Khách” và tâm nguyện kiến tạo mái chùa Việt

Lễ khai mạc Khóa tu học Phật pháp lần thứ 18 tại Hàn Quốc “An Tâm Nơi Đất Khách” và tâm nguyện kiến tạo mái chùa Việt

PSO - Ngày 18/10/2026, trong không khí trang nghiêm và hoan hỷ, Khóa tu học Phật pháp lần thứ 18 tại Hàn Quốc với chủ đề “An Tâm Nơi Đất Khách” chính thức khai mạc, quy tụ chư Tôn đức Tăng Ni, quý đại biểu, khách mời cùng đông đảo hành giả. Buổi lễ không chỉ mở đầu cho những ngày tu học mà còn đánh dấu sự khởi phát của tâm nguyện kiến tạo một mái c

QUAN TÂM & HỖ TRỢ

Phật Sự Online với chủ trương “Nhanh chóng – Kịp thời – chính xác và Nhân văn” đăng tải các hoạt động Phật sự của các cấp Giáo hội và các tự viện trong cả nước cùng các chương trình tu học, thuyết giảng của chư Tôn đức Tăng, Ni giảng sư được truyền hình trực tiếp (Live Streaming) trên mạng xã hội: Facebook, Youtube, Phật Sự Online về các sự kiện Phật sự và trên 15 chương trình khác với mục đích “ Đẩy mạnh truyền thông Phật giáo như một kênh Hoằng pháp …”


Phật Sự Online có trên 60 nhân sự là phóng viên, Ban Biên tập và các bộ phận khác, vì vậy rất cần sự quan tâm chia sẻ, hỗ trợ của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và quý vị yêu mến Đạo Phật để có được kinh phí đảm bảo sự hoạt động bền vững và lâu dài.

Background Donate

Chủ tài khoản: KENH PHAT SU ONLINE

Số tài khoản: 070104929298

Ngân hàng Sacombank chi nhánh Kiên Giang

QRCOde Quan tầm và hỗ trợ phật sự online